Wakacyjny relaks, a cyberzagrożenia. Jak bezpiecznie korzystać z sieci podczas urlopu?
Lato to czas wyczekiwanych urlopów, wyjazdów i odpoczynku. Często wpadamy w wakacyjny tryb, który usypia naszą czujność. To właśnie ten stan rozluźnienia jest dla cyberprzestępców idealną okazją do działania. Internet to w czasie wakacji nasze główne narzędzie gdy planujemy podróże, kupujemy bilety, robimy zakupy i dzielimy się wrażeniami z wypoczynku. Warto pamiętać, że oszuści nie biorą wolnego. Jak zatem zabezpieczyć się przed ich działaniami?
Pułapki w ofertach wakacyjnych
Kiedy planujemy wyjazd na ostatnią chwilę, działamy pod presją czasu. Szukamy noclegów w okazyjnych cenach, licząc na szybką rezerwację. Oszuści doskonale znają ten mechanizm. Tworzą fałszywe strony internetowe, które wyglądem niemal idealnie naśladują znane portale rezerwacyjne.
Na co uważać?
- Adres strony: Sprawdź dokładnie, czy adres URL w przeglądarce jest poprawny. Oszuści często stosują literówki w nazwie domeny.
- Opinie: Choć są pomocne, nie zawsze są wiarygodne! Mogą być generowane przez boty.
- Kontakt: Zanim przelejesz pieniądze, zweryfikuj ofertę telefonicznie, dzwoniąc na numer znaleziony w oficjalnych źródłach, a nie tylko ten podany na stronie z ofertą.
„Okazje” w sklepach internetowych
Słońce i wolny czas sprzyjają zakupom sprzętu sportowego, gadżetów plażowych czy odzieży. Jeśli natkniesz się na ofertę, która wygląda na „zbyt dobrą, by była prawdziwa”, najprawdopodobniej nią jest.
Zanim dokonasz zakupu, poświęć chwilę na weryfikację sklepu:
- Sprawdź domenę: Jeśli nazwa sklepu składa się z ciągu przypadkowych znaków, zachowaj czujność.
- Formy płatności: Zweryfikowane sklepy internetowe posiadają w swojej ofercie wiele opcji - płatność za pobraniem lub za pomocą kodu BLIK czy karty kredytowej oraz przelew przez bramki płatności. Jeśli dana firma nie udostępnia wymienionych form to dla nas czerwone światło.
- Dane kontaktowe: Brak numeru telefonu, adresu fizycznego lub niekompletne dane to poważne powody do niepokoju.
Media społecznościowe i wiadomości (Phishing oraz oszustwo za pomocą kodu BLIK)
Oszuści wykorzystują również nasze emocje i relacje. Masz wymarzone wakacje, pijesz kawę na plaży, a nagle na komunikatorze dostajesz wiadomość od znajomego: „Pilnie potrzebuję przelewu za pomocą kodu BLIK, oddam wieczorem!”. W ferworze wakacji łatwo zapomnieć o weryfikacji.
Pamiętaj
Zawsze, gdy ktoś prosi o pieniądze przez komunikator, wykonaj połączenie telefoniczne do tej osoby. Oszuści przejmują konta w social mediach i masowo wysyłają prośby do listy kontaktów ofiary.
Uważaj na podejrzane wiadomości i kody QR
SMS-y o rzekomej dopłacie za bagaż, paczkę czy bilet lotniczy to klasyka oszustw. Nigdy nie klikaj w linki zawarte w wiadomościach od nieznanych nadawców. Podobnie jest z kodami QR, gdzie skanując przypadkowy kod w miejscu publicznym, możesz zostać przekierowany na złośliwą witrynę, która wyłudzi Twoje hasła lub zainstaluje wirusa. Skanuj tylko kody pochodzące z zaufanych źródeł.
Podszywanie się pod bank (Spoofing)
Nawet na wakacjach może zadzwonić „pracownik banku” z informacją o podejrzanych transakcjach na Twoim koncie. Oszuści wykorzystują socjotechnikę.
Pamiętaj
Prawdziwy pracownik banku nigdy nie poprosi Cię o podanie loginu, hasła, danych karty, ani nie nakaże instalacji oprogramowania do zdalnego pulpitu. W razie wątpliwości rozłącz się i samodzielnie zadzwoń na oficjalną infolinię swojego banku.
Cyfrowe bezpieczeństwo dzieci
Wakacje to często więcej czasu przed ekranem. Warto pamiętać, że dla dzieci Internet to naturalne środowisko, ale nie zawsze bezpieczne. Narzędzia kontroli rodzicielskiej mogą pomóc w ograniczeniu dostępu do nieodpowiednich treści, jednak najważniejsza pozostaje rozmowa i zainteresowanie tym, co nasze dzieci robią w sieci.
Zasada ograniczonego zaufania
- Wakacje to czas odpoczynku, ale warto, aby nasza cyfrowa świadomość pozostała w trybie czuwania.
- Nie działaj pod presją czasu.
- Weryfikuj każde źródło.
- Stosuj uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA) wszędzie, gdzie to możliwe.
Jeśli widzisz potencjalne oszustwo:
Zgłoś ten incydent do zespołu CERT Polska poprzez formularz
Bezpieczny użytkownik to taki, który myśli, zanim kliknie.
Życzymy udanego i bezpiecznego wypoczynku!
Oficer prasosowy KPP w Miliczu
podinsp. Sławomir Waleński
Źródło: CBZC